MIEJSKI OŚRODEK SPORTU I REKREACJI W EŁKU www.mosir.elk.com.pl EŁK 2008
Ełcka Kolej Wąskotorowa
STRONA GŁÓWNA MOSiR OGŁOSZENIA KALENDARZ IMPREZ GALERIA KONTAKT mosir@elk.com.pl


 
HISTORIA
 Ełcka Kolej Wąskotorowa
W 1905 roku na zlecenie starosty ełckiego Carla Suermondta powstał projekt budowy linii wąskotorowej o prześwicie 1000mm poprzedzony analizą geologiczną, klimatyczną, gospodarczą i wojskową.

Linia miała prowadzić z Ełku, pokonując rzekę Ełk, przesmykiem pomiędzy jeziorami: Ełckim i Selment Wielki, dalej pomiędzy Selmentem Wielkim a Regielnickim przez Regielnicę i Kałęczyny do Lasek Małych. Tutaj linia rozdzielała się. Jedna trasa prowadziła przez Sypitki, Pisanicę i Kalinowo do granicznego Turowa. Druga natomiast do wsi Zawady Tworki nad jeziorem Rajgrodzkim. Władze kolejowe w Królewcu i Berlinie po uzgodnieniu projektu powołały w 1906 roku towarzystwo akcyjne budowy wąskotorowej ełckiej kolei dojazdowej - "Lycker Kleinbahn Aktiengesellschaft". Do budowy rada nadzorcza spółki zatrudniła berlińską firmę "Lenz und Co", natomiast materiały nawierzchniowe zamówiono w koncernie Kruppa. Linię budowano w latach 1910 -1913 metodą kroczącą, a więc stosunkowo wolną, ze względu na duży zakres robót ziemnych i budowę obiektów inżynieryjnych.

Uroczyste otwarcie ruchu na trasie Ełk - Laski - Borzymy i odgałęzieniu Laski - Zawady Tworki odbyło się 23 października 1913 r. Odcinek z Borzym do Turowa przekazano do eksploatacji 1 grudnia 1915 r.- już po wyparciu Rosjan z Prus Wschodnich. Linię obsługiwały 4 dwuosiowe parowozy „tendrzaki” firmy LokomotiVfabrik Arnold Jung z Jungenthal oraz 42 wagony w tym 2 pocztowo – bagażowe i 5 osobowych.

W pierwszych miesiącach I wojny światowej wojska rosyjskie zdewastowały kolej i wywiozły w głąb Rosji parowozy i wagony. Zniszczenia wojenne usuwano pięć lat, normalne kursowanie pociągów przywrócono 5 października 1918r. W 1938 roku kolej przewiozła 29026 ton towarów i 54837 pasażerów.

W końcu II wojny światowej, podczas ofensywy styczniowej wojsk radzieckich w 1945 r. kolej została ponownie zniszczona. Jednak szczęśliwie ocalały wszystkie parowozy. W 1951 roku dokonano zmiany szerokości toru na 750 mm. Po wymianie parowozów i wagonów na nową szerokość toru, trakcja parowa utrzymała się do 1968 roku, po czym zastąpiono ją lokomotywami spalinowymi Lyd. W 1995 roku wprowadzono tzw. tramwaje szynowe do obsługi pociągów rozkładowych.

Kolej ełcka miała zawsze duże powodzenie wśród podróżnych, bywały przypadki, że nie wszyscy chętni mogli wejść do pociągu. Z usług mazurskiej ciuchci skorzystały 228.282 osoby. Niestety, wpływy za przewozy pokryły wydatki zaledwie w kilku procentach. W październiku 1991 roku zmniejszono liczbę pociągów. W kwietniu 1992 r. zawieszono ich kursowanie w dni świąteczne. Rentowność kolei spadła jeszcze bardziej.

W tym czasie historyczną wartość Ełckiej Kolei Dojazdowej dostrzegł Wojewódzki Konserwator Zabytków w Suwałkach. Wpisał ją w całości do swojego rejestru pod numerem A - 847. Na wdzięki ciuchci nie pozostali też obojętni członkowie Stowarzyszenia Miłośników Ełckiej Kolei Wąskotorowej i Trakcji Parowej w Ełku oraz pracownicy Ełckiej Kolei Dojazdowej, którzy zorganizowali w poczekalni ełckiego dworca wąskotorowego ekspozycję pamiątek dotyczących dróg żelaznych, w tym także ełckiego węzła kolejowego.

Oferta kolejki wąskotorowej promująca nowe formy turystyki oraz dobry klimat wokół niej zaowocował przyznaniem w 1997r. nagrody w konkursie "Przebiśnieg". To prestiżowe wyróżnienie, nazywane często "turystycznym oscarem" było przyznane przez Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki, wspólnie z Polską Agencją Promocji Turystyki i Polską Agencją Rozwoju Turystyki.

W ostatnich latach Ełcka Kolej Dojazdowa przeżywała bardzo poważny kryzys finansowy. Z tego powodu, na początku 2001 roku Przedsiębiorstwo PKP podjęło decyzję o likwidacji ełckiej „wąskotorówki”. Od tego czasu Urząd Miasta w Ełku podjął usilne starania o przejęcie jej do prowadzenia. Starania te zakończyły się sukcesem. 1 stycznia 2002 roku Urząd Miasta przejętą przez siebie Ełcką Kolej Dojazdową powierzył do prowadzenia Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w Ełku, nadając jej nazwę EŁCKA KOLEJ WĄSKOTOROWA.

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Ełku, a dokładnie EŁCKA KOLEJ WĄSKOTOROWA będzie prowadziła jedynie przewozy turystyczne. W celu pozyskania jak największego grona turystów przygotowano ciekawą ofertę turystyczną dotyczącą wycieczek kolejowych połączonych z wieloma atrakcjami, np.: spływy kajakowe, rajdy rowerowe, wycieczki piesze, przejażdżki konne oraz bryczką, kuligi. Ponadto będzie można zobaczyć Muzeum Kolejnictwa, skansen i okoliczne zabytki, jak także inscenizacje historyczne. Nie zabraknie również biesiady przy ognisku z muzyką ludową oraz spaceru po lesie i brzegiem jeziora.

Wszystkie te atrakcje tworzą unikatową ofertę przenoszącą turystę w burzliwy świat zawieruchy międzywojennej. Jest to oferta, która wspaniale edukuje, bawi i oddaje w objęcia nostalgii.

Niespieszna podróż do świata historii Mazur i kolejnictwa gwiżdżącą i posapującą, spowitą obłokami dymu lokomotywą „pod parą” przeniesie podróżnych w burzliwe czasy pogranicza, gdzie od stuleci ścierały się różne żywioły narodowościowe i wyznaniowe. Malownicza trasa kolei jest niemym świadkiem tych wydarzeń.

© 2008 MOSiR Ełk.
created by nPC